به ارمغان مىآورد . گويند پانصد هزار دلار در شبانه‌روز مخارج يك دلال اسلحه بود ، وقتى در طرفى از دنيا چنين است جاى تعجب نيست ، در اتيوپى و جنوب سودان گروه گروه از گرسنگى بميرند . آمار رسمى نشان مىدهد در عرض سال هزاران نفر در اثر گرسنگى مىميرند ، و در طرفى ميليونها تن مواد غذائى براى اينكه نرخ بشكند به دريا ريخته مىشود ! واقعاً اين مسرفين و مبذّرين اگر خود شيطان نباشند برادر او هستند . « 1 » مرحوم خوئى در شرح خود در ذيل اين فراز دو احتمال داده است : 1 - اين كه مراد ميانه‌روى در طلب مال و تحصيل ثروت باشد ، يعنى در كسب مال و طلب روزى از ميانه روى تجاوز نمىكند به حيثى كه فرائض و واجبات او ترك شود ، چنان كه در فرزندان و بندگان دنيا مشاهده مىشود ( از بس عشق به جمع آورى مال دارد از مسجد و نماز جماعت و چه بسا نماز واجب مىماند ) . 2 - مراد اين باشد كه با اينكه بى نياز است ، ميانه‌روى در حركات و سكنات و مصارف مالش بلكه جميع افعالش دارد ، يعنى اينكه توانگرى او موجب طغيان و خروج از حد اعتدال و تجاوز از حدّ نمىشود ، چنان كه خداوند متعال فرمود : إِنَّ الْانسَانَ لَيَطْغَى - أَنْ رَّآهُ اسْتَغْنَى : « انسان طغيان مىكند اگر ببيند كه بى نياز شده است » . « 2 » آرى پرهيزگار مسلك قناعت برگزيده و از اسراف و تبذير و بخل به دور است ، نه آن قدر ولخرجى مىكند كه مسرف و مبذّر شود ، و نه سخت مىگيرد كه در زمره بخلاء داخل شود . در روايتى از امام حسن عسكرى ( عليه السلام ) آمده : « للاقتصاد مقداراً فَانْ زاد عليه فهو

--> ( 1 ) . براى فرق بين اسراف و تبذير و مطالب بيشتر به ذيل فراز « ملبسهم الاقتصاد » رجوع كنيد . ( 2 ) . سوره علق ، آيه 7 و 6 . .